ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΡΑΜΠ, «ΑΜΕΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΜΕΓΑΛΗ»

 

Της Μαρίας Νεγρεποντη-Δελιβάνη (δημοσιεύθηκε στη σημερινή "Θεσσαλονίκη στις 17.01.2026)

----------------------------------------------------------------------

Με την αρπαγή του Μαδούρο, φαίνεται να ξεκαθαρίζουν οι προτεραιότητες των επιδιώξεων του Τραμπ, για το πως θα ξαναγίνει «μεγάλη η Αμερική».

Οι βλέψεις του προϋποθέτουν μια σειρά από εγκάρσιες ανατροπές, που επαναφέρουν τη διεθνή κοινότητα στον 19ο αιώνα και στην εφαρμογή του δόγματος Monroe.

Το καταλυτικής σημασίας στοιχείο στο νέο τοπίο, είναι η ισχύς, η οποία οδηγεί στη γωνία το διεθνές δίκαιο, καθώς και τους διεθνείς οργανισμούς. Υπάρχουν, αχνά, και μόνο όταν δεν ενοχλούν. Το ίδιο και τα εθνικά σύνορα.

 

 

 

Αλλά, τι ακριβώς επιδιώκει ο Τραμπ, έχοντας ως κεντρικό όπλο την ισχύ και τους δασμούς για να ξανακάνει μεγάλη την Αμερική; Παρότι οι επί μέρους στόχοι είναι πολυάριθμοι και συνεχώς μεταβάλλονται, οι κυρίαρχοι είναι δύο, οι ακόλουθοι:

 

Ι. Η διατήρηση της διεθνούς κυριαρχίας του δολαρίου

Κατά τη γνώμη μου, η επιβολή δασμών απέβλεπε κυρίως στον περιορισμό των απειλών, που διέτρεχε το δολάριο, ως διεθνές αποθεματικό νόμισμα και δευτερευόντως στην αναζωογόνηση της αμερικανικής οικονομίας. Γι’ αυτό, ο Τραμπ, παράλληλα με τις απειλές του εναντίον των BRICS+, ότι θα επιβάλλει δασμούς 150% στις εξαγωγές τους, αν συνεχίσουν τις διεργασίες δημιουργίας παράλληλου νομίσματος στο δολάριο, στρέφεται και εναντίον της ελευθερίας των συναλλαγών, που εκλαμβάνει ως μέθοδο καταστροφής της Αμερικής. Και τούτο διότι το πρόβλημα, που απειλεί την επιβίωση της Αμερικής, είναι το υπερβολικό εμπορικό έλλειμμα, που για το 2024 ανήλθε σε 918 δισεκατομμύρια $. Και που συμπληρώνεται με το τεράστιο εξωτερικό χρέος της, το οποίο αγγίζει τα 28,6 τρισεκατομμύρια $.

 

Η επιβολή δασμών αναγνωρίζεται, ήδη, ως επιτυχές μέτρο, επειδή τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι ελέγχει το εξωτερικό χρέος των ΗΠΑ, παρότι δεν κατόρθωσε, μέχρι στιγμής, να αναζωογονήσει την αμερικανική οικονομία. Συγκεκριμένα, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), που είναι ο ανεξάρτητος δημοσιονομικός ελεγκτικός φορέας των ΗΠΑ, εκτίμησε φέτος τον Ιούνιο ότι η αύξηση των εσόδων, με βάση τους νέους δασμούς που επέβαλαν οι ΗΠΑ μεταξύ 6 Ιανουαρίου και 13 Μαΐου 2025, αναμένεται να μειώσει το χρέος των ΗΠΑ κατά 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια για τη δεκαετία ως το 2035.

 

Η απόδοση πρωταρχικού ρόλου στους δασμούς, ως περιοριστικού μέσου του εξωτερικού χρέους των ΗΠΑ, προσδίδει εντελώς διαφορετική ερμηνεία, στην απαγωγή του Μαδούρο. Η εμπορία ναρκωτικών, παρότι υιοθετήθηκε ως κυρίαρχη εξήγηση, ωστόσο δεν πείθει, γιατί ο Τραμπ θα έπρεπε λογικά να προτιμήσει Κολομβία και Μεξικό, όπου τα ναρκωτικά είναι σε έξαρση. Ασθενής είναι, επίσης, και η ερμηνεία της απαγωγής Μαδούρο, προκειμένου ο Τραμπ να βάλει χέρι στο πετρέλαιο. Το οποίο ποσοτικά είναι σημαντικό, αλλά η χρησιμοποίησή του πολυέξοδη. Αντιθέτως, το γεγονός ότι η πώληση του πετρελαίου λάμβανε χώρα έναντι παράλληλων νομισμάτων του δολαρίου, φαίνεται να αποτελεί τον πρωταρχικό λόγο αρπαγής του Μαδούρο.

 

ΙΙ. Εδαφική επέκταση των ΗΠΑ

Θεωρείται περίπου αποδεκτή η γεωγραφική επέκταση, με ή και χωρίς δικαιολογίες, εκ μέρους των ισχυρών, αλλά και χωρίς αξιόλογες αντιδράσεις εκ μέρους των υπολοίπων κρατών της υφηλίου. Συζητούνται ήδη η απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, με τη δικαιολογία παρεμπόδισης της Κίνας και Ρωσίας να επωφεληθούν. Ακόμη, με τις ευλογίες της Αμερικής, η καταστρεπτική για την ΕΕ, συμφωνία Mercosur, προκειμένου να απενεργοποιηθούν οι εκεί επενδύσεις Κίνας και Ρωσίας. Και, πιθανόν, με την ανταλλαγή της Γροιλανδίας με την Ταιβάν, υπέρ της Κίνας. Η ανασφάλεια επεκτείνεται ήδη και στις θάλασσες με πειρατικές επιθέσεις εναντίον πλοίων.

Συμπέρασμα

Θεωρείται, δυστυχώς, βέβαιο, ότι οι εδαφικές επεκτάσεις των ισχυρών, τώρα, μόλις αρχίζουν. Προς το παρόν, αυτές κυρίως αποσκοπούν στον περιορισμό του αναπτυξιακού ρυθμού της Κίνας. Αλλά, για αργότερα όλα είναι ανοικτά, καθώς η παγκόσμια τράπουλα μοιράζεται εκ νέου.